Avançar para o conteúdo principal

HERBAS DE SAN XOÁN

Na véspera de san Xoán, antes de que se meta o sol, hai que apaña-las herbas, que varían dependendo da zona. Na actualidade recóllense as herbas que máis arrecenden, o principal obxectivo é que a auga cheire ben cando se lave a cara no outro día á mañá, mesmo así, inda hai xente que as apaña todas seguindo o ritual antigo. Esta plantas non teñen porque ter un arrecendo demasiado forte, apañábanse porque son medicinais e usábanse despois secas en remedios.
O ritual di que a auga onde se boten as herbas de san Xoán ten que ser de sete fontes diferentes.
  • Follas de cana de sete canavais diferentes.
  • Follas e flores de limoeiro e de laranxeiro.
  • Follas de figueira branca.
  • Follas de viña branca.
  • Pétalos de rosa.
  • Silva macho, rosa brava (Rosa canina)
  • Follas e flores de croque ou estralotes (Digitalis purpurea).
  • Follas e flores de croque branco ou croquillo (Verbascum).
  • Funcho, fiúncho, fiollo (Foeniculum vulgare)
  • Tromentelo ou tromentelo do monte (Thymus)
  • Macela (Matricaria recutita).
  • Herba da Nosa Señora, herba madroa (Tanacetum parthenium)
  • Menta
  • Hortelán 'hortelá'  (Mentha sativa)
  • Mentrastos ou mentrastes (Mentha rotundifolia)
  • Poexos (Mentha pulegium)
  • Néboda (Satureja nepeta)
  • Ruda
  • Fenta en crus 'dentabrún' (Osmunda regalis)
  • Carrascos mansos  (Daboecia cantabrica)
  • Carrascos bravos  'uz' (Erica australis..., Calluna vulgaris)
  • Ouroghes 'ouregos' (Origanum vulgare)
  • Herba luísa (Aloysia triphylla)
  • Orxabán ou verxebán  (Verbena officinalis)
  • Orxabán bravo  (Echium plantagineum)
  • Romeu (Rosmarinus officinalis)
  • Sarxa (Salvia officinalis)
  • Lengua de ouvella 'lingua de ovella' (Plantago lanceolata)
  • Té bravo ou herba do té (Bidens aurea)
  • Boca de sapo
  • Uña de gato
No outro día á mañá lávase a cara coa auga que estivo toda a noite ó orballo, despois póñense a seca-las herbas e gárdanse para remedios. Pódense utilizar fervidas en auga para lavar feridas ou picaduras de bechos, para afumarse etc.
Para remedios tamén se utiliza a borralla da fogueira de san Xoán. No outro día á mañá recóllese a borralla, penéirase e gárdase nun bote para utilizar ó longo do ano. As persoas que a usan din que é boa para a tose dos animais. Pódeselle dar coa comida ou facer remedios con outros ingredientes.

Comentários

Mensagens populares deste blogue

ISTO É GALEGO VIVO!!

É unha marabilla oír falar a xente así de ben, con esa expresividade e esa riqueza lingüística, nese galego tan bonito, neste caso o contraste aínda o fai máis evidente. Cando vin este vídeo á parte de encantarme o ben que falan estes veciños de Morás (Arteixo), tamén me chamaron a atención unhas palabras que nunca oíra, e se fixen este post é precisamente por iso, para chamar a atención sobre elas. Só transcribo o que fala unha veciña, a da viseira, porque é a que di as palabras que me interesa comentar.





«Eu x'ò vin cos pantalóns todos embaixo de todo... qu'el asta... coidadiño trae uns calzoncillos lindísimos... pero 'taba coma cando su madro lo parió, per'eu como había así aghamarzò e monte ó lado e había árbores, pillei un pòlôn, así dunha póla, e púxena no carretillo, qu'eu se vén ó alto del e me bota a man, eu doulle onde lle caíran...»

«E vas sola e se cadra bótache a man... e... non digho nada...»

«El moi ma... moi moi maior non se fai, el é i-alto, así ben es…

VOCABULARIO

Se sabedes algunha palabra "rara" ou que consideredes pouco habitual, restrinxida a algunha zona concreta, etc. podedes engadila neste apartado, aprendédenos palabras!!!!