Avançar para o conteúdo principal

DITOS, FRASES FEITAS E REFRÁNS


- De pequeno verás o boi que terás.


- Que Dio-los dea pra boas fadas (dise dos meniños cando nacen)


- Que Dio-los críe pra boas fadas.


- Foi unha e levouna o ghato.


- O meu can pillou unha mosca.


- O rabo da burra é o máis malo de esfolar (o último dun traballo sempre é o máis difícil de facer)


- Poñer a caír dun burro; poñer a pingar; poñer a feder; poñer a pan pidir.


- Ser un ghalo quirico


- Facer algho no virar dunha man (moi rápido)


- Virarlle as costas a alghén


- Entrar por unha man e saír por outra (gastar moito)


- Que non saiba a túa man esquerda o que fai a dereita.

- Pedirlle permiso a unha man/perna pra move-la outra (ser lento, preguiceiro, pouco resolutivo)

- Non te-las papas na boca.


- Comerlle as papas na cabeza a alghén


- Pedir papas 


- Darlle a alghén pra atrás


- Tomarlle os talentos a alghén


- Terlle a medida tomada a alghén


- Salouco mouco sae de min e métete noutro (dise cando se ten o salouco)

 
- Polo pan baila o can
 
- O home e o can van a onde as dan.
 
- Do demo para a nai pouco vai.
 
- Chéirame a can, ghaliñas serán.
 
- Meus peciños, os meus pezáns, se non forades vós, comíanme os cans

- O que ten rabo de palla, sempre pensa que llo queiman


- Quen ten cu, ten medo

 
- A cabra co vicio bate/dá cos cornos no cu

- Vira-lo cu por riba da cabeza (non parar de traballar)

- Volver por alghén (defender alguén)


- Dar contra alghén (acosar, ir contra alguén)


- Irlle enriba a alguén (baterlle, acosalo)

- Chover a cimbaceu (chover moito, vir o ceu ó chan)


- Pascuas marzales, ano de muitas mortaldades


- Cando cagha un portughés, caghan dous ou tres.


- Facerlle ver a alghén algho: enganar alguén, convecelo de algo. Fíxolle ver que era fillo del e encamboullo.

- Oi... que carallo me nace pró tempo que teño: utilízase para expresar desaprovación ante unha situación inesperada ou que vén a complicar algo xa complicado.


- O carallo vinte e nove, quen o leva ben se fode


- Pola calada da noite


- Ir á corte e matalas todas: utilízase cando non se lle ve saída ou solución a un problema. Non sei como imos facer, isto xa era mellor ir á corte e matalas todas!!!


- Botarse ó porco: utilízase cando non se lle ve saída ou solución a un problema.  Eu non sei como imos facer, xa era mellor botarse ó porco.


- Ter [unha palabra] debaixo da lingua: dise cando non acorda algo, cando non é capaz de lembrar algo. Íbache dici-lo nombre... téñoo debaixo da lencua e non me sale.


- Subirlle o cinestro a alghén: Anoxarse moito, sentir rabia, carraxe; encinestrarse. Poñédevos quietos, porque como me suba o cinestro ides mirar vós. Hai que ter cuidado con ela, porque como lle suba o cinestros...!!


- Poñerse na punta da uña: Alporizarse, subi-lo cinestro. Non hai quen lle digha nada, porque enseguida se pon na punta da uña.


- Ter cara de leite fervido


- Non lle coller un feixón/ghranceiro no cu a alghén (estar todo gabacho)


- Gozar coma un burro/a (alegrarse do mal alleo, coas desgrazas alleas)


- Ser de rapar e peitear: dise dunha persoa que é moi mala, coa que hai que ter coidado. Esa é mala coma a peste, é de rapar e peitear.


- Facer un pan coma un queixo: dise cando dúas persoas non se levan ben, non se entenden. -Eses dous xuntos fan un pan coma un queixo.


- Non facer blanca de servicio (non traballar nada, non facer nada; manga-la pata)


- Non facer blanca (non traballar, non facer absolutamente nada)


- Non dar pancada (non traballar, non facer absolutamente nada)



- Manga-la pata (non facer nada, folgar) 


- Custar ferro e fariña


- A trique da nada (inmediatamente)


- Da-la cara por alghén: - Ela quérelle ben porque eles sempre a trataron ben, sempre lle deron a cara...


- Face-lo pau pró lombo dun; busca-lo pau pró lombo dun: dise cando alguén busca mal para si mesmo, cando fai cousas en prexuízo propio.


- Face-lo conto 

- Facerlle a rosca a [alguén] (facerlle o conto, adular)

- Ter [a alguén] debaixo dun dente: terlle mala idea a alguén, collerlle  manía.


- Arreghaña-lo dente


- Andar na fura de fóra: dise de alguén que anda moi encomodado, moi anoxado.


- A todo pano: a todo tren. -Quería ir á casa de miña prima a todo pano!


Con OLLO:


- Enche-lo ollo [algo ou alguén]


- Caí-los ollos [por algo]


- Poñer ollos de boi


- Mirar con ollos de boi


- Arregala-los ollos.


- Estralar unha castaña na boca (contrariedade, cotratempo, levar un desgusto)

- Levar un carallo (contrariedade, contratempo, levar un desgusto)

- O que ten tenda que a atenda, senón que a venda.



Hoxe é luns mañán é martes, corta feira logo vén, de mañán en oito días é a semana que vén

Hoxe é luns, mañá é martes, carta feira logo vén, tárdame que veña o domingo para ver a quen quero ben

O que a lonxe vai casar, ou ten tacha ou vaina buscar.


O día que casaches ti, casei eu, pau ti, pau eu


Se a raposa anda ós ghrilos, mal polo pai, pior polos fillos.


A raposa muda de pelo, pero non de mañas


Pra quen é o burro, chégalle ben a albarda.


Poñer as peras a carto: poñer alguén no seu sitio, botarlle unha boa berregheira.


O que ten amigos, non morre na cadea

Morra Marta, morra farta

Cada can que lamba a súa caralla

Boi solto, de seu se lambe

A cabalo morto, cebada ó rabo


Tres parvos nun burro perdidos van


Ceu empedrado, chan mollado


Neve na lama, chuvia na cama

Tucurrutú María Antonia!!


Un home non chora inda que lle corten o cu cunha poda.


Andar (sempre) no aro da peneira/criba: andar sen moito sentido, correr riscos innecesarios, meterse en problemas.


Mee, fillo d'ouvella, quen te pariu que te manteña, senón te quere manter, que te leve á feira a vender


Meter a man na bulsa; ir á bulsa: gasta-lo carto.


Ter a bulsa; ser o amo da bulsa: ser o amo dos cartos 


Morreu o rato, tapouse o burato


Entrar/marchar rateiriño: en silencia e sixilosamente para que ninguén se dea conta.


Cando dorme o ghato, bailan os ratos


O que nunca tivo nada e aghora ten un porquiño, anda todo o día curri currichiño


O que nunca tivo nada e aghora ten un porquiño, anda todo o día quino quiniño


Os de fóra rachan leña: u
tilízase para expresar que o que digan os outros, a opinión dos outros non importa, non se lle fai caso. O que diga a xente de fóra non importa.

Dille o pote ó caldeiro: - Sácate pra alá, non me lixes!


Empeñados por cinco, empeñados por cicuenta


Rubias ó mar, vellas a [a]sollar: d
ise nas Rías Baixas cando á noitiña está o ceu rubio contra o mar, quere dicir que no outro día vai estar día de sol, que vai estar bo tempo.

Debe estar o demo a caghar: dise cando pasa algunha cousa (en xeral positiva), que non acontece normalmente.

Anda o demo solto: dise cando pasan moitas cousas más, moitas desgrazas


Éche o demo que se quere meter nun


Zamora non se tomou nunha hora: quere dicir que se precisa tempo para facer as cousas, que todo leva o seu tempo.


Ser/non ser para tirar/botar foghetes


Alucina pola perneira

Apertarse/meterse os collóns (collonciños) nas vrillas: acovardarse

Rabea pola peneira, rabea por peneirar, rabea por ter amores, rabea por se casar

Mirarlle (verlle) o cu á curuxa (verse en apuros)

Mirarlle (verlle) as ourellas ó lobo (ver o perigo moi cerca)

Mirar a morte ós ollos (verse en perigo de morte, estar á beira da morte)

Enfiar alghén polo cu dunha aghulla (facer o que se quere de alguén)

Facer de [alguén] un pandeiro (facer o que se quere del)

O que testa na rúa sírvese pola súa (cando unha propiedade estrama co camiño non ten dereito a servidume pola doutros)

O que veña atrás que arree

As miñas leiriñas, as miñas vaquiñas (todo o que hai nas miñas propiedades é meu, no meu fago o que quero)


O que fai un fillo en muller allea, perde o fillo e maila feitura


Salú e forsa no cu (fórmula do brinde)

Leite nas tetas e moitas pesetas (fórmula do brinde) 

Andarlle [a alguén] coa roupa das festa (botarlle unha boa reprimenda, irlle ó lombo)


Andar co credo na boca (andar asustado, intranquilo, temeroso)

Dígoche fillo, enténdeme nora


Os fillos das miñas fillas meus netos son, os dos meus fillos serán ou non


A máis non poder


Con toda


A todo dar


Andar na brasa

Ser por de máis (demasiado)


Dicir algo de boca pra fóra (sen sentilo, sen pensalo realmente)


Ou nas mans ou nos pés, has de saír a quen es


Ou nas mans ou nos pés, has te de parecer a que es


Túa nai cabra, teu pai mè, fillo de cabra, cabrito é


Andar ás xaneiras (andar en celo)


Vaiche boa, Vilaboa!


Cara de ferreiro


Na casa do ferreiro, espeto de pau


Andar danado (andar rabeado)


Cando naceu o sapo, naceu a sapa


Se a vaca non come a canda os bois, ou comeu antes ou come despois


A vaca da miña viciña dá máis leita ca a miña

Ser [algo] unha viña vindimada (ser fácil, doado)

Meterse en camisa de once varas

Neve na lama, chuvia na cama

Ser quente da vrilla

Botarse á freba (gustarlle a un home en exceso as mulleres)

Ser botado á freba (home que anda atrás das mulleres, promiscuo, putañeiro)

Ter barrigha de becho (barriga grande e prominente)

Máis vale andar ca ornear

Andar ós ghrilos; andar ás minchas; andar ás piñas (pasar mal, vivir miserablemente)


Se-la ruína de Palmira


Nin vou alá, nin fagho falta

- COMPARACIÓNS:

Ser máis vello ca Adán/Matusalén

Inchado coma un sapo

Cheo coma un ovo (Na casa tiñan de todo, tíñana cheíña coma un ovo)

Fino coma un coello

Listo coma un allo

Máis falso ca un burro

Pequeno coma un rato

Pequeno coma un carto

Grande coma un mundo

Grande coma un día sen pan

Gordo coma un burro/becerro/vaca

Máis parvo ca Pichingau

Durmir coma unha pedra (durmir profundamente)

Durmir coma unha marmota (moito tempo, estar sempre a durmir)

Manso coma unha mandria

Manso coma un pato/patiño

Delicado coma un figo (paso)

Triste coma unha noite

Comer coma un abade

Beber máis ca unha fuste: Refírese a unha persoa que bebe moito viño ou calquera alcol, borracho. (Unha fuste é unha vasilla para o viño máis grande do normal).

Beber coma unha dragha (beber moita auga)

Mexar coma unha cesta

Medrar coma o leite no lume

Suar coma un boi

Rabear coma a mona

Andar rabeado coma unha mona

Pasar máis fame ca un can

Fraco coma un can

Quente coma o lume

Quentiño coma un roxón

Encarnado coma o lume

Rubio coma a grana

Frío coma a neve

Frío coma un caramelo

Forte coma un touro

Ser coma un buxo

San coma un buxo 

Feo coma o demo; feo coma un can; feo coma un croio; feo coma un corno

Mensagens populares deste blogue

DITOS, REFRÁNS E FRASE FEITAS

Hai moitas frases feitas, ditos e refráns que están sendo substituídos por castelanismos por falta de difusión, porque nas televisións se oen máis e máis tempo en castelán, saquemos os nosos á luz!!!

OS DÍAS DA SEMANA

Xa que me afeccionei ao TMILG e ao Corpus Xelmírez gustaríame compartir algunhas conclusións ás que cheguei. Sempre hai temas polémicos con isto da normalización lingüística do galego, e a denominación dos días da semana é un dos temas controvertidos. Aínda que os nomes baseados no sistema de feiras están admitidos é son normativos o seu uso na lingua oficial é escaso por non dicir nulo, dáselle prevalencia ao sistema baseado nas formas latinas.
A polémica radica en que por unha parte as correntes reintegracionistas próximas ao portugués defenden que a única forma galega é a baseada no sistema de feiras igual có portugués e que a baseada no sistema latino é un calco do castelán. A versión "oficialista", digamos, aposta polas denominacións pagás porque son as máis utilizadas, aínda que admiten a masiva castelanización do sistema, sobre todo miércoles, jueves e viernes. Do sistema de feiras aducen que só se recordan algunhas formas como corta/cuartafeira e quintafeira, máis ca …

VOCABULARIO

Se sabedes algunha palabra "rara" ou que consideredes pouco habitual, restrinxida a algunha zona concreta, etc. podedes engadila neste apartado, aprendédenos palabras!!!!