Avançar para o conteúdo principal

CHOPOS

 
Coa palabra chopo en galego coñécense varias especies de árbores do xénero Populus: o Populus nigra, o Populus alba, etc. que tamén teñen os nomes populares de lamigueiro e álamo. Pero neste artigo quero falar doutras plantas que reciben o nome de chopo. Unha delas é a Digitalis purpurea, esta planta ten moitísimos nomes dependendo das zonas: croque, estralote, estraloque, abeluriaseoane, savane, dedaleira, etc. O Padre Sarmiento xa recolle no século XVIII o nome de chopo negro.

Digitalis purpurea
Digitalis purpurea

Pero hai outras plantas da familia das Scrophulariaceae cun tipo de folla semellante ó croque negro (Digitalis purpurea) que reciben o mesmo nome, hai que ter en conta que esta situación varía dunhas zonas a outras e dunhas variedades do galego a outras. Na zona de Torroso (Mos) hai tres especies da familia das Scrophulariaceae relancionadas: os croques ou estralotes (Digitalis purpurea), o croque branco ou croquillo (Verbascum thapsus) e (Verbascum nigrum), e o chopo (Scrophularia auriculata).


Verbascum thapsum
Verbascum nigrum




























Estas dúas especies reciben o mesmo nome en moitas partes de Galicia, ó Digitalis purpurea chámanlle croque, estralote, estraloque, chopo, etc. e a especie Verbascum recibe o mesmo nome acompañado do adxectivo branco: croque branco, chopo branco, etc. Esta situación xa a recolle o Padre Sarmiento no século XVIII. En Torroso os nomes para estas dúas especies son croque ou estralote e croque branco ou croquillo, e coa palabra chopo denomínase outra planta da mesma familia a Scrophularia auriculata.                                                                                              



Scrophularia auriculata
                                                                                                              
 Os nomes cos que se denomina esta planta nas fontes galegas é confuso, no Dicionario de dicionarios aparecen recollidos os nomes de albitorno, albichorno, herba concheira, herba do trollo, herba trolla, herba de san Pedro, zubón, zumbón, etc.  Polo regular estes nomes asígnanselle a outras especies de Scrophularia indistintamente como a Scrophularia nodosa e a Scrophularia aquatica. Nestes e noutros dicionarios estes mesmos nomes utilízanse para designar outras especies como a Saponaria officinalis que non ten nada que ver coa anterior. Como dixen en Torroso chámanlle chopo, posiblemente por confusión cos outros chopos (Digitalis purpurea), e utilízanse na medicina tradicional para curar queimaduras, ben poñendo as follas enteiras sobre a queimadura, ben facendo emplastos coas follas machucadas.
                                                                                                                                                                                                                       

Comentários

Mensagens populares deste blogue

ISTO É GALEGO VIVO!!

É unha marabilla oír falar a xente así de ben, con esa expresividade e esa riqueza lingüística, nese galego tan bonito, neste caso o contraste aínda o fai máis evidente. Cando vin este vídeo á parte de encantarme o ben que falan estes veciños de Morás (Arteixo), tamén me chamaron a atención unhas palabras que nunca oíra, e se fixen este post é precisamente por iso, para chamar a atención sobre elas. Só transcribo o que fala unha veciña, a da viseira, porque é a que di as palabras que me interesa comentar.





«Eu x'ò vin cos pantalóns todos embaixo de todo... qu'el asta... coidadiño trae uns calzoncillos lindísimos... pero 'taba coma cando su madro lo parió, per'eu como había así aghamarzò e monte ó lado e había árbores, pillei un pòlôn, así dunha póla, e púxena no carretillo, qu'eu se vén ó alto del e me bota a man, eu doulle onde lle caíran...»

«E vas sola e se cadra bótache a man... e... non digho nada...»

«El moi ma... moi moi maior non se fai, el é i-alto, así ben es…

VOCABULARIO

Se sabedes algunha palabra "rara" ou que consideredes pouco habitual, restrinxida a algunha zona concreta, etc. podedes engadila neste apartado, aprendédenos palabras!!!!